Người hai lần ngồi trên “ngôi báu”

Rời bỏ ngai vàng, tước vị “vua tôm”, với hằng chục tỉ trong tay, ông quyết định “kết duyên” với con tu hài, một loài nhuyễn thể đặc sản lúc bấy giờ. Ông bảo, ông đến với loài sinh vật còn lạ lẫm khi ấy là do cái duyên, cái số. Người ta vẫn bảo: “cái duyên cái số nó vồ lấy nhau”, cấm có sai bao giờ!

(tiếp theo và hết)

Ý tưởng từ bàn nhậu

Ông là môn đồ của túc cầu giáo. Năm đó - EURO 2000, trận chung kết giữ Pháp và Ý. Cổ vũ cho đội Ý, để thêm phần khí thế, ông đã đánh cuộc với một số người bạn ở Hải Phòng rằng, nếu đội áo thiên thanh thua, ông sẽ sang tận Hải Phòng để đãi các bạn một chầu tuý luý và ngược lại. Chung cuộc, ông đã thua khi Pháp thắng ở hiệp phụ. Giữ đúng lời hứa, ông mang hai lá vàng ròng sang Hải Phòng. Tới nơi, những người bạn của ông đã vào nhà hàng sang trọng, chọn đặc sản khi ấy là các món chế biến từ nhuyễn thể tu hài và… chén thật lực. Bữa nhậu kết thúc, hai miếng vàng của ông có giá hơn chục triệu đồng đi tong. Trên đường về, ông cứ ấm ức mãi. Ấm ức vì thua cuộc, ấm ức bởi không biết con tu hài nó là giống gì mà giá như ở trên trời thế vậy!

Sau bữa đó, ông bỗng dưng chú ý đến loài đặc sản này. Càng tìm hiểu càng thấy say mê để sau cùng nảy ra ý định, phải nuôi nó cho kỳ được.

Những trang sách như có phép nhiệm màu đã “mách bảo” ông rằng, nếu quyết tâm đến với loài nhuyễn thể lạ lùng này, ông sẽ lại một lần nữa… lên ngôi vua. Hừng hực quyết tâm, lang thang khắp các bãi biển nhưng ông vẫn chưa tìm được địa điểm nào để cụ thể hoá khát vọng… làm “vua” của mình. Đúng khi ấy, như có kỳ duyên, Hợp phần Su-ma, một tổ chức phi chính phủ của Phần Lan, đã có đề án giúp đỡ Quảng Ninh quy tụ vùng nuôi thuỷ hải sản, đặc biệt là tu hài, một đặc sản đang rất thịnh hành trên “bàn nhậu” của người nước ngoài. Bắt được thông tin ấy, ông mừng như vớ được vàng. Tìm tới Hợp phần Su-ma, họ giới thiệu cho ông rất nhiều địa chỉ có thể nuôi được sinh vật lạ đã ám ảnh ông suốt mấy năm trời ấy.

Ra đảo hoang lập nghiệp

Sau một thời gian khảo sát, được sự giúp đỡ của huyện Vân Đồn, năm 2005, ông quyết định “đóng đô” tại đảo Bánh Sữa, hòn đảo nằm chắn giữa biển và vịnh Hạ Long. Theo những kiến thức mà ông học được thì môi trường quanh hòn đảo này là lý tưởng nhất cho việc nuôi tu hài. Khi ấy, đảo Bánh Sữa chỉ um tùm cây dại với những vách đá sừng sững, cheo leo. “Dời đô” từ Yên Hưng ra đây, ông phải làm lại từ đầu. Bạt đá, tôn đất, ông và cánh thợ hì hục suốt mấy tháng trời. Xong xuôi, đến công đoạn xây dựng. Bởi ông xác định biến nơi đây thành đệ nhất thắng cảnh, nên ông rất khắt khe trong việc xây cất các công trình ở chốn bồng lai này. “Ở đây, chặt một cái cây, đặt một viên gạch cũng phải nghĩ các ông ạ! Không tính toán kỹ, làm mất mĩ quan, mình sẽ là người có tội!”. Bởi tâm niệm ấy, nên để có thiên đường với những ngôi nhà đẹp như trong mơ này, ông đã phải kiến thiết suốt 3 năm trời. Mọi vật liệu xây dựng, kể cả nước để hoà vữa cũng đều phải “cõng” từ đất liền ra, tốn kém vô cùng. Khi cơ ngơi cơ bản hoàn tất, ông Tờ nhẩm tính, ông đã “ném” vào hòn đảo này hơn 80 tỉ đồng.

Điểm nuôi tu hài của ông Đỗ Tờ

Cùng với việc “tân trang” hoang đảo, ông Tờ bắt tay ngay vào việc chính của mình, nuôi tu hài. Khi ấy, ở nước ta, chưa nơi nào nhân giống thành công loài nhuyễn thể vừa quen vừa lạ này. Bởi thế, lứa đầu tiên, ông vác nửa tỉ lặn lội sang Trung Quốc mua giống. Làm theo những điều sách dậy, thế nhưng, không hiểu thế nào, cái giống khó nuôi ấy cứ kéo nhau lăn đùng ra chết. Chỉ một thời gian ngắn, kiểm tra các giỏ, những “thiên thần nhỏ” của ông chỉ còn mỗi… vỏ. Buồn nhưng không nản chí bởi ông biết, cách nuôi mà các sách khoa học dạy chỉ là phương pháp chung. Điều kiện môi trường mỗi nơi mỗi khác, phải có sự điều chỉnh hợp lý. Tạm dừng việc nuôi cấy tiếp, ông vòng sang Cát Bà khảo sát bởi có tin, ở đó có mấy hộ đang nuôi tu hài từ những con giống săn bắt tự nhiên ngoài biển. Sang tới nơi, quả đúng như tin đồn. Sau mấy ngày “bái sư”, học hỏi kỹ thuật, cẩn thận hơn, ông mua cả giống của họ về nuôi thử.

Ông Tờ kể, đem số giống ấy về, điều chỉnh một vài chi tiết ở giỏ nuôi, ông phát hiện tu hài là loài vật nuôi vô cùng… dễ tính. Giống chuẩn, thả đúng kỹ thuật thì cứ “ngồi mát mà ăn bát vàng”. May mắn lại tiếp tục mỉm cười, cũng thời gian ấy, một kỹ sư của Hợp phần Su-ma đã thành công trong việc nhân giống hằng loạt loài sinh vật đắt đỏ này. “Phải kéo người kỹ sư tài ba ấy về với mình”. Sau một thời gian “thuyết khách”, ông đã có được “chiến tướng” cừ khôi ấy.

Thiên thời, địa lợi, nhân hoà khi ấy, chẳng điều gì có thể cản bước ông trên đường đi tới thành công. Từ khi chủ động được giống tới nay (2007), trung bình mỗi năm ông thu lãi hằng chục tỉ đồng. Năm nay, quẳng xuống biển chừng 50 tỉ, đến thời điểm này, hạch toán, ông biết mình đã thu lãi đến trên 20 tỉ đồng.

Một con số vô cùng ấn tượng.

Tới thời điểm này, trong giới nuôi tu hài ở Việt Nam, “ngôi vua” xứng đáng thuộc về ông. “Bước lên ngôi báu”, thênh thang một mình một… cõi, nhưng ông không quên trách nhiệm lớn lao của mình. Ngay sau khi thành công, thu lãi lớn, ông đã vận động người dân ở những xã đảo gần đó chuyển sang nuôi loài sinh vật cho bộn tiền này. Làm việc thiện cũng chẳng dễ, có nhiều hộ, ông cùng chính quyền địa phương phải ra sức vận động thì họ mới… miễn cưỡng làm theo. Thậm chí, có những hộ ông đã phải mạnh mồm đánh cược: “Cứ nuôi đi, nếu tu hài chết thì một con giống đổi một con ở tuổi “xuất chuồng”. Cứ sang lồng nuôi của tôi mà bắt!”. Nhờ sự vận động, đầu tư giống, kỹ thuật của ông, đến giờ, tu hài đã là vật nuôi chủ lực của rất nhiều địa phương ở huyện đảo Vân Đồn. Nhiều gia đình đã đổi đời khi đến với loài nhuyễn thể đặc sản này.

Bây giờ, là tỉ phú, nhưng chẳng mấy khi ông Tờ đặt chân vào đất liền. Quanh năm suốt tháng ông khép mình ngoài đảo. Ông bảo, ở đó quen rồi, vào đất liền không được làm việc, lại thấy lạ lẫm, ngứa ngáy chân tay làm sao ấy! Nông dân thường thế, dù ngồi lên đống vàng nhưng bản tính siêng năng không cho phép người ta ngơi nghỉ.